สสส. จัดมหกรรมลดหน้าจอเด็กปฐมวัย ชูโมเดลสื่อสร้างสรรค์สู่ท้องถิ่นลำพูน

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นจังหวัดลำพูน กลุ่ม wearehappy และชมรมครูและบุคลากรทางการศึกษาท้องถิ่นจังหวัดลำพูน จัดงานมหกรรมตลาดนัดสื่อสร้างสรรค์ภายใต้ชื่อลดจอ เพิ่มใจ เพื่อเด็กปฐมวัย หละปูน ณ โรงแรม Grand Pa Hotel and Resort อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม งานระดับจังหวัดในครั้งนี้จัดขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่สำคัญในการนำเสนอนวัตกรรมสื่อสุขภาวะสำหรับเด็กเล็ก พร้อมทั้งส่งมอบข้อเสนอเชิงนโยบายด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัยให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจำนวน 58 แห่งและหน่วยงานด้านการศึกษาทั่วจังหวัดลำพูน เพื่อเป็นต้นแบบในการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืน

วิกฤตเด็กติดจอและแนวทางแก้ไขจากท้องถิ่น

นางเบญจวรรณ มีเผือก รองผู้ว่าราชการจังหวัดลำพูน ประธานในพิธีเปิดงานได้กล่าวถึงความสำคัญของเด็กวัย 0 ถึง 6 ปี ว่าเป็นช่วงเวลาทองที่สมองมีพัฒนาการได้รวดเร็วที่สุดถึงร้อยละ 90 ทักษะด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญาที่ก่อตัวขึ้นในวัยนี้จะกลายเป็นรากฐานที่สำคัญที่สุดของชีวิต แต่ในยุคปัจจุบันสังคมกำลังเผชิญปัญหาใหญ่คือภาวะเด็กติดหน้าจอและการบริโภคสื่อที่ไม่เหมาะสม สิ่งเหล่านี้ส่งผลกระทบโดยตรงต่อการทำงานของสมองระดับสูง ทำให้เด็กมีความเสี่ยงที่จะมีภาวะสมาธิสั้น อารมณ์ก้าวร้าว และขาดทักษะทางสังคมในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น การแก้ไขปัญหาดังกล่าวจึงต้องอาศัยกลไกสื่อสุขภาวะเพื่อเด็กปฐมวัย ซึ่งประกอบด้วยองค์ประกอบสามส่วนคือสื่อที่ดี พื้นที่ที่ปลอดภัย และภูมิคุ้มกันที่ดี เพื่อเปลี่ยนเวลาหน้าจอให้กลายเป็นเวลาของการเล่นและการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ ครูผู้ดูแลเด็กและบุคลากรในท้องถิ่นจึงมีบทบาทสำคัญในฐานะนักสื่อสารสุขภาวะที่คอยเชื่อมประสานระหว่างศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ครอบครัว และชุมชนให้เป็นหนึ่งเดียวกัน

ความสำเร็จของการจัดกิจกรรมในครั้งนี้เป็นผลพวงมาจากการขับเคลื่อนงานอย่างเป็นรูปธรรมของภาคีเครือข่าย เริ่มตั้งแต่การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ตลอดจนการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาศักยภาพครูจำนวน 109 คนจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 57 แห่ง การอบรมดังกล่าวนำไปสู่การปฏิบัติจริงในโครงการ 100 วัน ลดจอ เพิ่มใจ ซึ่งเปิดโอกาสให้ครูและผู้ปกครองได้ร่วมกันจัดมุมสื่อสร้างสรรค์และบันทึกกิจกรรมลงในสมุดครอบครัว จนทำให้เกิดเป็นศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและสถานศึกษาต้นแบบที่ยอดเยี่ยมระดับจังหวัด

กิจกรรมภายในงานและการผลักดันนโยบาย

บรรยากาศภายในงานเริ่มต้นด้วยความอบอุ่นจากการแสดงต้อนรับของเด็กๆ ในชุดเสียงเรียกจากเด็กหละปูน วางจอแล้วมาเล่นกับหนู ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความต้องการที่แท้จริงของเด็กที่อยากมีเวลาคุณภาพและมีปฏิสัมพันธ์กับพ่อแม่รวมถึงคุณครูมากกว่าการใช้ชีวิตในโลกเสมือน ภายในงานยังมีการเปิดให้ผู้เข้าร่วมได้เยี่ยมชมตลาดนัดสื่อสร้างสรรค์ ซึ่งรวบรวมของเล่นและสื่อทำมือจากวัสดุธรรมชาติ มีพื้นที่กิจกรรมครอบครัวที่ชวนพ่อแม่มาเล่นกับลูกอย่างสร้างสรรค์ และมีการนำเสนอภูมิปัญญาตลอดจนวิถีชีวิตท้องถิ่นเพื่อสานต่อวัฒนธรรม นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดงผลงานนวัตกรรมที่ประสบความสำเร็จจาก 16 สถานศึกษาต้นแบบในการลดเวลาหน้าจอของเด็ก รวมถึงการจัดเวทีเสวนาทางวิชาการเพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองระหว่างผู้แทนจากหลายภาคส่วน

นายรุ่งโรจน์ สุนทร ท้องถิ่นจังหวัดลำพูน ได้เน้นย้ำว่าเด็กคือหัวใจสำคัญของชุมชน การดำเนินงานที่ผ่านมาแสดงให้เห็นผลเชิงประจักษ์ว่าเด็กสามารถลดเวลาหน้าจอลงได้เฉลี่ย 30 ถึง 60 นาทีต่อวัน และมีครอบครัวมากกว่า 300 ครอบครัวที่สามารถปรับเปลี่ยนพื้นที่ในบ้านให้เป็นมุมเล่นปลอดหน้าจอ การลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดของท้องถิ่นคือการสร้างภูมิคุ้มกันทางด้านปัญญาและอารมณ์ให้แก่เยาวชน ทางหน่วยงานจึงมีความพร้อมที่จะผลักดันแนวคิดนี้เข้าสู่แผนพัฒนาการศึกษาและข้อบัญญัติงบประมาณของท้องถิ่น นางสาวสายใจ คงทน หัวหน้าโครงการพัฒนานิเวศสื่อสุขภาวะฯ ได้เสริมข้อมูลว่าการแก้ปัญหาไม่ใช่การไปยึดโทรศัพท์มือถือ เพราะอาจทำให้เด็กเกิดการต่อต้าน แต่คือการสร้างทางเลือกใหม่ที่สนุกสนานและสร้างสรรค์ให้กับเด็ก เป็นการเพิ่มปัจจัยบวกทั้งพื้นที่และสื่อที่ดีเพื่อเติมเต็มความสัมพันธ์ในครอบครัวทีละเล็กละน้อย

ในช่วงท้ายของงานได้มีการส่งมอบสมุดข้อเสนอเชิงนโยบายให้แก่หน่วยงานทางการศึกษา 6 แห่ง และผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 58 แห่ง พร้อมทั้งมอบเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติให้แก่สถานศึกษาต้นแบบ 16 แห่ง กิจกรรมทั้งหมดปิดท้ายด้วยการจัด workshop สำหรับเครือข่ายครูเพื่อแลกเปลี่ยนนวัตกรรมและวางแผนการทำงานร่วมกันในอนาคต เพื่อทำให้จังหวัดลำพูนเป็นพื้นที่ต้นแบบที่ปลอดภัยและอบอุ่นสำหรับเด็กอย่างยั่งยืน

ข่าวประชาสัมพันธ์นี้น่าสนใจสำหรับผู้จัดงานและ organizer ที่กำลังมองหาตัวอย่างการจัดกิจกรรมเพื่อสังคมระดับท้องถิ่น รวมถึงบุคลากรทางการศึกษาและคนทำงานในหน่วยงานภาครัฐที่ต้องการศึกษาแนวทางการจัดทำโครงการพัฒนาเด็กและเยาวชน นอกจากนี้ยังเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์สำหรับผู้สนใจทั่วไปและครอบครัวที่ตระหนักถึงปัญหาการใช้สื่อของเด็กในปัจจุบัน