กรมควบคุมโรคเตือน RSV ระบาดหนักในเด็กเล็ก แนะสตรีมีครรภ์รับวัคซีนป้องกัน

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย ออกโรงเตือนประชาชนให้เพิ่มความระมัดระวังการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ RSV ซึ่งกำลังระบาดหนักในช่วงฤดูฝนปี 2569 สถิติล่าสุดพบผู้ป่วยเด็กเล็กพุ่งสูงทั่วประเทศ พร้อมเน้นย้ำให้สตรีตั้งครรภ์เข้ารับคำปรึกษาจากแพทย์เพื่อหาแนวทางรับวัคซีนสร้างภูมิคุ้มกันให้ทารกตั้งแต่ก่อนคลอด

สถานการณ์การติดเชื้อและอาการที่ต้องเฝ้าระวัง

นายแพทย์วีรวัฒน์ มโนสุทธิ โฆษกกรมควบคุมโรค ระบุว่าตั้งแต่เดือนสิงหาคมเป็นต้นมาถือเป็นช่วงที่พบผู้ติดเชื้อ RSV สูงสุดในประเทศไทย ข้อมูลสถิติผู้ป่วยสะสมตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 8 กันยายน 2569 พบว่าผู้ป่วยกว่าร้อยละ 75 เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี มีรายงานทารกวัย 2 เดือนเสียชีวิต 1 ราย และการระบาดยังพบได้มากในกลุ่มผู้สูงอายุวัย 60 ปีขึ้นไปเช่นเดียวกัน

โรคนี้ติดต่อผ่านละอองฝอยจากการไอ จาม และการสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ป่วย ผู้ติดเชื้อระยะแรกจะมีอาการคล้ายไข้หวัดทั่วไป เช่น มีไข้ ไอ จาม และมีน้ำมูก แต่สำหรับเด็กเล็กอาจมีอาการรุนแรงลุกลามเป็นหลอดลมฝอยอักเสบหรือปอดอักเสบ ทำให้เด็กมีอาการหายใจเร็ว หอบเหนื่อย หายใจมีเสียงหวีด และกินนมน้อยลง ปัจจุบันยังไม่มียาต้านเชื้อไวรัส RSV โดยตรง การรักษาในโรงพยาบาลจึงเป็นการดูแลตามอาการแบบประคับประคองเป็นหลัก

ผลกระทบและแนวทางการสร้างภูมิคุ้มกันตั้งแต่ในครรภ์

รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงสาวิตรี พรานพนัส ตัวแทนจากราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย ให้ข้อมูลว่าเชื้อ RSV เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับสองของเด็กทั่วโลกรองจากโรคมาลาเรีย รายงานจากองค์การอนามัยโลก หรือ WHO ประเมินว่ามีเด็กทั่วโลกต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลด้วยโรคนี้กว่า 33 ล้านรายต่อปี ทารกในช่วงอายุ 6 เดือนแรกถือว่ามีความเปราะบางสูงสุดเนื่องจากภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่และทางเดินหายใจยังมีขนาดเล็ก เมื่อติดเชื้อจึงเกิดการอุดกั้น ทำให้ร่างกายขาดออกซิเจนอย่างรวดเร็ว และยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นโรคหอบหืดเมื่อเติบโตขึ้นอีกด้วย

ทางออกในการป้องกันที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพคือการรับวัคซีนป้องกันระหว่างตั้งครรภ์ วัคซีนจะไปกระตุ้นให้ร่างกายแม่สร้างภูมิคุ้มกันและส่งผ่านทางรกไปยังทารก ช่วยลดความรุนแรงของโรคในช่วง 6 เดือนแรกหลังคลอดได้อย่างเห็นผล แพทย์ผู้เชี่ยวชาญจึงแนะนำให้สตรีตั้งครรภ์ใช้โอกาสในการฝากครรภ์เป็นจุดเริ่มต้นในการสอบถามสูตินรีแพทย์เกี่ยวกับช่วงเวลาที่เหมาะสมในการรับวัคซีน การเตรียมความพร้อมดังกล่าวจะช่วยสร้างเกราะป้องกันที่แข็งแกร่งให้กับสุขภาพของทารก

ข่าวสารด้านสุขภาพนี้น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับกลุ่มครอบครัวที่กำลังวางแผนเดินทางท่องเที่ยวหรือเข้าพักในโรงแรม รวมถึงผู้จัดงานที่ต้องต้อนรับเด็กเล็ก การมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคติดต่อทางเดินหายใจจะช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถยกระดับมาตรการด้านสุขอนามัยในพื้นที่ส่วนรวม สร้างความมั่นใจและมอบความปลอดภัยสูงสุดให้กับผู้มาเยือน