KTC เจาะลึกโภชนจิตเวช ชี้อาหารและสุขภาพใจกำหนดคุณภาพชีวิต

บริษัท บัตรกรุงไทย จำกัด (มหาชน) หรือ KTC ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากกระทรวงสาธารณสุข สสส. และ Healthi Life Longevity Center จัดเวทีเสวนา KTC FIT Talk เพื่อเจาะลึกประเด็นสุขภาพภายใต้แนวคิดโภชนจิตเวช หรือ Nutritional Psychiatry งานนี้จัดขึ้นเพื่อชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์เชิงลึกระหว่างการเลือกรับประทานอาหารและสุขภาพใจที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว ท่ามกลางสถานการณ์ที่ปัญหาสุขภาพและโรคไม่ติดต่อเรื้อรังในประเทศไทยยังคงมีอัตราเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การเสวนาครั้งนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการตั้งคำถามถึงระบบอาหารและสภาพแวดล้อมที่ผู้คนเผชิญอยู่

ปัจจุบันคนไทยสามารถเข้าถึงข้อมูลด้านสุขภาพและโภชนาการได้อย่างรวดเร็วและง่ายดาย แต่โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง หรือ NCDs ยังคงเป็นปัญหาใหญ่ที่ท้าทายระบบสาธารณสุข ข้อมูลจาก WHO Thailand และ UNDP ระบุว่าโรคเหล่านี้สร้างผลกระทบทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล สูงถึง 1.6 ล้านล้านบาทต่อปี หรือคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 10% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ การแก้ปัญหาด้านสุขภาพในปัจจุบันจึงไม่อาจพึ่งพาเพียงแค่ความรู้ของแต่ละบุคคล แต่ต้องมองไปถึงปัจจัยแวดล้อม ระบบอาหาร และวิถีชีวิตในสังคมปัจจุบันว่าสนับสนุนให้ประชาชนมีสุขภาวะที่ดีได้มากน้อยเพียงใด

ปรับระบบอาหารเพื่อสุขภาพที่ยั่งยืน

กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ หรือ สสส. ได้ให้มุมมองเพิ่มเติมว่าโรค NCDs เป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในกลุ่มคนไทยสูงถึงร้อยละ 74 ทั้งที่ความเสี่ยงเหล่านี้ส่วนใหญ่สามารถป้องกันได้ด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การรณรงค์ให้ความรู้ในระดับบุคคลเพียงอย่างเดียวจึงไม่อาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงผลลัพธ์ทางสุขภาพระดับประเทศได้อย่างแท้จริง การตัดสินใจเลือกรับประทานอาหารในชีวิตประจำวันมักถูกกำหนดโดยปัจจัยด้านราคา ความสะดวก และความสามารถในการเข้าถึงอาหารของแต่ละบุคคล

ดังนั้น การสร้างระบบอาหารที่ปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการในราคาที่เหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญระดับชาติ ตัวอย่างที่เห็นผลชัดเจนคือการใช้กลไกทางนโยบายอย่างมาตรการภาษีความหวาน ซึ่งช่วยกระตุ้นให้ผู้ผลิตในอุตสาหกรรมอาหารปรับปรุงสูตร ลดปริมาณน้ำตาล และเพิ่มทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพออกสู่ตลาด การผลักดันให้ทางเลือกที่ดีต่อสุขภาพกลายเป็นทางเลือกที่ง่ายและเข้าถึงได้สำหรับทุกคน จึงเป็นกุญแจสำคัญในการแก้ปัญหาโรคเรื้อรังในระยะยาว

สัญญาณเตือนที่ถูกมองข้ามและการดูแลสุขภาพใจ

ทางด้าน Healthi Life Longevity Center ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการประเมินสุขภาพว่า ผลการตรวจร่างกายที่อยู่ในเกณฑ์ปกติไม่ได้หมายความว่าบุคคลนั้นปราศจากความเสี่ยงทางสุขภาพเสมอไป ร่างกายอาจเริ่มส่งสัญญาณเตือนผ่านอาการเหนื่อยล้าหลังตื่นนอน อาการนอนไม่หลับ หรือภาวะอ้วนลงพุงแม้จะรับประทานอาหารในปริมาณเท่าเดิม อาการเหล่านี้ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงผลพวงจากการทำงานหนัก แต่เป็นสัญญาณบ่งชี้ถึงการเปลี่ยนแปลงทางระบบเผาผลาญในร่างกาย

นอกจากสุขภาพกายแล้ว โฆษกกระทรวงสาธารณสุขยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของสุขภาพใจที่เชื่อมโยงกันอย่างไม่อาจแยกได้ ความเครียดสะสมและการพักผ่อนที่ไม่เพียงพอส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบเผาผลาญ ภูมิคุ้มกัน และพฤติกรรมการบริโภค การหมั่นสังเกตอาการเหนื่อยล้า ภาวะหมดไฟ หรือความหงุดหงิดง่ายจึงเป็นสิ่งจำเป็น การฟื้นฟูสภาพจิตใจไม่ใช่เรื่องไกลตัว แต่เป็นส่วนสำคัญของการสร้างรากฐานสุขภาพที่แข็งแรง โดยมีเป้าหมายที่แท้จริงคือการมีช่วงเวลาที่ร่างกายสมบูรณ์และพึ่งพาตนเองได้นานที่สุด หรือที่เรียกว่า Healthy Years

พฤติกรรมการใช้จ่ายด้านสุขภาพของผู้บริโภค

สำหรับแนวโน้มของตลาดสุขภาพนั้น KTC ได้เปิดเผยข้อมูลพฤติกรรมการใช้จ่ายของสมาชิกในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 พบว่าผู้บริโภคชาวไทยให้ความสำคัญกับการลงทุนเพื่อสุขภาพเชิงป้องกันมากขึ้น หมวดสุขภาพยังคงเป็นกลุ่มที่มีการใช้จ่ายสูงสุดเป็นอันดับต้น โดยกลุ่มวัยทำงานอายุ 30 ถึง 49 ปีมีสัดส่วนการใช้จ่ายด้านสุขภาพมากที่สุด ขณะเดียวกันการใช้จ่ายด้านนี้ในต่างจังหวัดก็มีอัตราการเติบโตที่สูงกว่าในกรุงเทพมหานครอย่างเห็นได้ชัด

เพื่อตอบสนองต่อพฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลงไป KTC จึงได้นำเสนอ campaign KTC Wellness ที่รวบรวมพันธมิตรด้านสุขภาพกว่า 5,700 แห่งทั่วประเทศ โครงการนี้จัดทำขึ้นเพื่อช่วยลดอุปสรรคและช่วยให้สมาชิกเข้าถึงบริการด้านสุขภาพได้สะดวกยิ่งขึ้น ครอบคลุมตั้งแต่การตรวจสุขภาพ การออกกำลังกาย ไปจนถึงการฟื้นฟูสภาพจิตใจ

ข่าวสารนี้น่าสนใจอย่างยิ่งสำหรับคนทำงานโรงแรมที่ดูแลแผนกอาหารและเครื่องดื่ม รวมไปถึงผู้จัดงานกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ นอกจากนี้ยังเป็นประโยชน์ต่อคนทั่วไปที่กำลังมองหาแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคเพื่อดูแลสุขภาพกายและใจให้แข็งแรงอย่างยั่งยืน